اولین سایت مددکاری اجتماعی ایران- گزارش، مصاحبه
نگرانی از طرح مساله چندهمسری در تلویزیون

حذف تصاویر و رنگ‌ها

آسیب‌شناسی شاخه زنان جبهه مشارکت از سریال <پیامک از دیار باقی>؛

نگرانی از طرح مساله چندهمسری در تلویزیون

‌ شاخه زنان جبهه مشارکت ایران با فعال کردن بخش فرهنگی خود به نقد سریال <پیامک از دیار باقی> با دیدگاه روانشناسی و آسیب‌شناسی خانواده پرداخت. ‌این نشست 25 اردیبهشت‌ماه از سوی شاخه زنان جبهه مشارکت برگزار شد و دکتر امیرعلی احمدی (جامعه‌شناس خانواده)، مسعود آبیار (روانشناس خانواده) و چیستا یثربی (نویسنده و منتقد) به عنوان کارشناس برای نقد این سریال حضور داشتند.در ابتدای این مراسم فخرالسادات محتشمی‌پور درباره علت نقد سریال <پیامک از دیار باقی> در جبهه مشارکت گفت: این سریال به علت تأثیراتی که می‌تواند بر خانواده گذاشته باشد، همچنین واکنش‌هایی که پس از پخش آن برانگیخته شد، برای نقد انتخاب شده است.
وی با بیان اینکه نقد <پیامک از دیار باقی> شروعی است بر برگزاری جلسات نقد فیلم‌ها و سریال‌ها از سوی شاخه زنان جبهه مشارکت، اظهار کرد: نقد فیلم‌ها و سریال‌ها فاز جدیدی از فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی شاخه زنان است و تلا‌ش می‌کنیم که در کنار فعالیت‌های سیاسی زنان، فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی نیز داشته باشیم و جامعه را به سمت مسوولیت اجتماعی بیشتر سوق دهیم. این امر مستلزم برخورداری از شناخت بیشتر از محیط خود و شرایط بشری است.در این نشست، چیستا یثربی درباره ضرورت برگزاری جلسه نقد سریالی چون <پیامک از دیار باقی> از سوی تشکیلا‌تی که هدف اصلی آن مشارکت سیاسی (جبهه مشارکت) است، اظهار کرد: زمانی‌که سریالی از یکی از شبکه‌های سراسری (شبکه‌های اول سیما) پخش می‌شود و مخاطب عام دارد، خودبه‌خود به یک پدیده جامعه‌شناختی تبدیل می‌شود. البته موضوع بحث ما از نقد یک سریال حادتر است؛ چراکه آنچه <پیامک از دیار باقی> و مجموعه‌های مشابه آن درحال رواج آن هستند نوعی نگاه خاص به چندهمسری است.این منتقد در ادامه گفت: طبق نظریه‌های روانشناسی زمانی که برای پدیده‌ای ارزش زیادی قائل شویم، پدیده دیگری به ضدارزش تبدیل می‌شود، بنابراین وقتی فیلم‌ها و سریال‌ها به نقد زوجین توجه زیادی کنند، خانواده‌های ساده و صمیمی کم‌اهمیت می‌شوند.
یثربی با اشاره به ساختار <پیامک از دیار باقی> اظهار کرد: فیلم‌نامه این سریال به شدت ضعیف بود. طرح آن نیز چندپاره و واضح بود که طرح اصلی چیز دیگری بوده است. از سوی دیگر همه شخصیت‌های آن یکنواخت بودند. ‌ او تأکید کرد: موضوع دوزنه‌بودن شخصیت اصلی سریال گویی با سرنگ به داستان تزریق شده بود تا با طرح آن، سازندگان سریال از مردم خنده بگیرند. این درحالی است که بیان ‌کردن چنین موضوعی در سریال، تأثیری فراتر از خنده مخاطبان دارد.
یثربی در ادامه صحبت‌های خود اظهار کرد: اگر خوشبینانه به طرح موضوع چندزنی <در پیامک از دیار باقی> نگاه کنیم، می‌توانیم بگوییم که سازندگان سریال قصد داشتند با توجه به پخش آن در عید نوروز، از دم‌دستی‌ترین چیزها برای خنده‌گرفتن از مخاطب استفاده کنند. این درحالی است که حتی معمولی‌ترین بینندگان تلویزیون نیز به زحمت به اتفاقات <پیامک از دیار باقی> می‌خندیدند. از سوی دیگر هم زنان ‌به‌تصویر‌کشیده‌شده در این سریال، زنان سطحی‌ای بودند که ثبات عاطفی نداشتند؛ نبات (با بازی شهره لرستانی) یکی از آنان بود. البته خانم لرستانی بازیگر بسیار خوبی است، اما باید طوری در <پیامک از دیار باقی> بازی می‌کرد که بسیار ابله جلوه کند.یثربی با اشاره به تأثیرات پرداختن به موضوعاتی چون چندزنی و نحوه طرح چنین پدیده‌هایی در سریال‌ها گفت: این‌گونه طرح موضوعات، متأسفانه به مسخره و لودگی‌گرفتن همه‌چیز است. اگر مثلا‌ پدیده دوزنه‌بودن درست مطرح است باید به‌گونه‌ای صحیح مطرح کنیم و نه لوده‌وار. ‌
چند‌زنی رسمی در ایران نیم درصد است
در ادامه این نشست کارشناسان به این پرسش که پخش <پیامک به دیار باقی> در ایام نوروز از شبکه‌ای سراسری و با رویکردی طنز چه تأثیری در تغییر هنجارها و ساختن هنجارهای جدید می‌گذارد، پاسخ گفتند. ‌
دکتر احمدی، جامعه‌شناس خانواده، در ادامه نشست بررسی سریال <پیامک از دیار باقی> با اشاره به بحث چگونگی ساخته‌شدن هنجارها و ارزش‌ها در جامعه گفت: هنجارها راه‌حل‌هایی هستند که برای مسائلی که در عرصه‌های نهادی با آنها روبه‌رو هستیم، می‌سازیم. به عنوان نمونه با ورود و گسترش اینترنت در ایران به‌تدریج هنجارهای مربوط به آن در حال شکل‌گیری است.
وی با بیان اینکه <در ایران میزان چند‌زنی به شکل رسمی حدود نیم‌درصد است> گفت: مشکل چندهمسری در جامعه ما نبوده و نیست؛ در طول تاریخ نیز تنها در طبقات خاص و مرفه جامعه ایران این شرایط ممکن بود، دیده شود.این جامعه‌شناس خانواده اضافه کرد: در داستان‌های ایرانی با نوعی برخورد نقادانه و زیرکانه با چندهمسری مواجه هستیم و در آنها به مشکلا‌ت مردان چندهمسر اشاره شده است و به‌نوعی آنان مسخره شده‌اند. البته در طول تاریخ زنان ایرانی نگرانی‌هایی درباره این مسأله داشته‌اند، اما آنان همیشه راهکارهایی را در این زمینه اندیشیده‌اند.او در ادامه گفت: احتمال افزایش خانواده چندزنی نه در ایران و نه در جهان از بین رفته است. این وضعیت به شرطی افزایش می‌یابد که شرایط اقتصادی بدتر شود و زنان و دختران به زن دوم‌شدن تن دهند یا موفقیت حقوقی زنان بدتر شود.
در بخش دیگری از این نشست، آبیار، روانشناس خانواده گفت: با دو مسأله در حوزه خانواده روبه‌رو هستیم که یکی از آنها فقدان تولید علم بومی است چراکه درباره خانواده، در ایران پژوهش نشده است.
او با اشاره به تلویزیون گفت: یکی از بزرگ‌ترین مشکلا‌ت تلویزیون نداشتن پشتوانه قوی در زمینه پژوهش است. به عنوان نمونه برای پژوهش‌های مربوط به برنامه <باز هم زندگی> قصد دستیابی به یک‌سری پژوهش‌ها را داشتیم که دسترسی به آنها از اسناد فوق‌سری نیز دشوارتر بود.این روانشناس خانواده افزود: با توجه به این شرایط هرکس که قصد پژوهش برای برنامه‌سازی دارد، باید از نقطه صفر شروع کند. ‌
آبیار تاکید کرد: جای خالی پژوهش در رسانه ملی دیده می‌شود. این در حالی است که اگر قصد ساخت برنامه‌ای درباره خانواده را داریم باید درباره این موضوع پژوهش کنیم تا برنامه تولید‌شده پاسخگوی نیاز خانواده باشد. این درحالی است که در فیلم‌ها و سریال‌ها <جامعه اول من> ترویج می‌شود. در این جامعه هرکس در درجه اول به منافع خود می‌اندیشد.

در پایان این نشست حاضران به ارائه دیدگاه‌های خود پرداختند. مریم معترف از بازیگران تئاتر و تلویزیون گفت: جریانی سعی دارد که مسأله چندزنی را در جامعه ایران رواج دهد. البته اگر در فیلم‌ها و سریال‌ها علت تن‌دادن زنان به ازدواج دوم، فقر اقتصادی مطرح می‌شد، می‌توانست اثر صبغه تحلیل اجتماعی یابد اما اکنون در فیلم‌ها و سریال‌ها زنان تحصیلکرده زن دوم می‌شوند. این مورد در <پیامک از دیار باقی> نیز دیده شد و زن دوم فردی تحصیلکرده و معلم زبان انگلیسی بود.

 روزنا - وب سایت اطلاع رسانی اعتماد ملی

نشانی مطلب در وبگاه اولین سایت مددکاری اجتماعی ایران:
http://socialworkeriran.ir/find-1.21.683.fa.html
برگشت به اصل مطلب