خشم و پرخاشگری در میان نوجوانان و جوانان رو به افزایش است پرخاشگری؛ عادتی که جان جامعه جوان را میگیرد پرخاشگری این روزها به عادت خیلیها تبدیل شده است، عادتی که روز به روز بیشتر به عمق جامعه میرود و در قالب هزاران جرم و بدفعلی جان جامعه را میگیرد. پرخاشگری درست مثل ویروس سرماخوردگی از یکی به دیگری سرایت میکند و ریشهکن نمیشود مگر با فرهنگسازی همهجانبه و همکاری تمام نهادهای مرتبط. راننده پشت سر شما دستش را میگذارد روی بوق و فریادزنان به شما توهین میکند، چرا که به محض سبز شدن چراغ راهنمایی ماشین خاموش شده و نتوانستهاید به موقع حرکت کنید. دانشجویی در جلوی چشم استاد ورقهی امتحانیاش را پاره میکند، چون نمره خوبی نیاورده است. کودک خردسالی، هنگام بازی، توپ را به عمد به بینی شما میکوبد، طوری که از شدت درد ناله میکنید. طرفداران یکی از تیمهای فوتبال موقع خروج از استدیو با طرفداران تیم حریف گلاویز میشوند چون در بازی از تیم آنها دو گل خوردهاند. فردی بدون رعایت نوبت نان میگیرد و به همین خاطر با افراد دیگر ایستاده در صف مشاجرهی لفظی میکند. این موارد که بیشک در زندگی اغلب ما اتفاق افتاده است نشان میدهد که همه ما در زندگی روزمره با مشکلات و موارد تنشزای بسیاری مواجه هستیم و هنگامی که این تنشها از ظرفیت روانی ما بیشتر میشوند، با ایجاد اخلال در وضعیت روحی-روانی و حتی جسمی، در رفتار بین فردی و حتی ارتباطات اجتماعیمان تأثیر میگذارد. این تاثیرات میتواند ما را به فردی پرخاشگر و عصبی تبدیل کند که به سادگی نمیتواند هیجانات خود را کنترل کند. پرخاشگری ایجاد شده در افراد، ممکن است آنها را به سمت انواع جرایم و بزهها سوق دهد. پرخاشگری ریشهی 70 درصد از جرائم نوجوانان و جوانان یک متخصص علوم رفتاری و آسیبشناس اجتماعی اعتقاد دارد: تحقیقات انجام شده نشان میدهد که 70 درصد جرائم نوجوانان و جوانان ریشه در پرخاشگری دارد. مجید ابهری در اینباره میگوید: پرخاشگری در لغت به معنای هجوم و ستیزهگری و دعوا است و به نظر بسیاری از رفتارشناسان پرخاشگری در ناکامیهای اجتماعی و در کمبودهای مادی دوران کودکی ریشه دارد. وی همچنین معتقد است: بسیاری از درگیریها، نزاعهای مسلحانه، حمل و استفاده از اسلحه سرد ریشه در پرخاشگری دارد که این موارد قسمت عمده ای از جرائم را در مورد نوجوانان و جوانان تشکیل میدهد. پرخاشگری اکتسابی است! فرد پرخاشگر در جامعه نه تنها خود با این مشکل مواجه است بلکه اطرافیانش را نیز به این رفتار درگیر میکند. هاله اسکندری، روانشناس میگوید: پرخاشگری به عنوان یک رفتار فردی و اجتماعی قابل یادگیری و انتقال است و کودکان از والدین آنرا فرا میگیرند سپس با تماشای فیلمهای خشن و مملو از صحنههای خشونتبار این ناهنجاریها در نوجوانان نهادینه میشود. وی ادامه میدهد: عدم تخلیه انرژیهای نوجوانی در زمینههای سالم و همچنین انباشتن انرژهای این دوران نقش عمدهای در بروز پرخاشگری در جامعه دارد. اسکندری با اشاره به اینکه پرخاشگری در میان پسرها به خاطر علاقه به اسلحه بیش از دختران است میگوید:طبق آمار کانون اصلاح و تربیت تهران عمدهترین جرائمی که پسران به خاطر آن مجازات شدهاند، سرقت و جرائم مربوط به پرخاشگری بوده است. تلویزیون بیش از همه خشونت را میان کودکان ترویج میدهد کودکان و نوجوانان در هفته بیش از 30 تا 35 ساعت صرف تماشای تلویزیون و بازیهای رایانهای میکنند از وقت خود را به تماشای تلویزیون و بازیهای رایانهای اختصاص میدهند و بیشک صحنههای خشونتآمیز بسیاری را مشاهده میکنند. حمید زرگر، جامعهشناس و پژوهشگر آسیبهای اجتماعی در اینباره میگوید: تلویزیون میتواند عامل مؤثری در رشد ارزشها و الگوهای رفتاری باشد، ولی بسیاری از برنامههای آن حتی برنامههای طنز هم به نوعی مروج خشونت هستند و این سبب میشود که کودکان و نوجوانان هیچگونه ترس و تردیدی نسبت به خشونت نداشته باشند و به تدریج میپذیرند که خشونت راهی برای حل مشکلات است، پس به تقلید خشونت میپردازند و ناخودآگاه به همانندسازی با شخصیتهای فیلم میپردازند. وی ادامه میدهد: هرچند اثر خشونت تلویزیونی فوراً در رفتار یا گفتار کودک ظاهر نمیشود، اما در هر حال برای همیشه در ذهن او باقی میماند. سالها است که پژوهشگران اجتماعی، برنامههای تلویزیونی را عامل افزایش خشونت در بین نوجوانان میدانند و هر روز با ارایه آماری جدید از روند رو به رشد بزهکاری و خشونت در میان دانشآموزان ارائه میدهند، با این حال نه تنها سهم این عامل مخرب در برنامههای مختلف تلویزیونی کم نشده، بلکه روز به روز بیشتر هم شده است. این کارشناس خاطر نشان میکند: همه ما بیآن که متوجه باشیم از کتک زدن و کتک خوردن بازیگران سریالها لذت میبریم و ابراز شادمانی میکنیم، اما فردای پخش هر سریال دانشآموزان در مدارس شروع میکنند به تکرار آنچه شب گذشته دیده و شنیدهاند و تقلید این نوع رفتارها به نوعی تفریح همگانی تبدیل میشود. اما آیا این تفریح در سطح کلام خواهد ماند، آیا دانشآموزی که شب گذشته دیده است پدر و مادرش به زد و خوردهای دیگران میخندند، این رفتارها را پسندیده و شادی بخش تلقی نخواهد کرد و سعی نمیکند در پی همانندسازی با شخصیتهای محبوبش دست به تکرار همان اعمال بزند؟ ***** پرخاشگری این روزها به عادت خیلیها تبدیل شده است، عادتی که روز به روز بیشتر به عمق جامعه میرود و در قالب هزاران جرم و بدفعلی جان جامعه را میگیرد. پرخاشگری در جامعهی امروز درست مثل ویروس سرماخوردگی از یکی به دیگری سرایت میکند و ریشهکن نمیشود مگر با فرهنگسازی همهجانبه و همکاری تمام نهادهای مرتبط. از خانواده -کوچکترین نهاد اجتماعی- گرفته تا اصناف گوناگون، صدا و سیما، آموزش و پرورش، آموزش عالی و... که بیشک هماهنگ کردن اینها عزمی راسخ و دلی دلسوز. • برنا نیوز |